Google

 E-Bültenlerimiz

KATALOGLARIMIZ

dokuman


Kurumsal kataloglarımızı
görmek için tıklayınız

Muhasebeci Olmayanlar İçin Muhasebe -2-

Geçen yazımızda kaldığımız yerden “amortisman” konusundan devam edelim.

Alp’in arabayı alış değeri 30.000 TL’dir. Bilançosunda bu değerle görmektesiniz. Alp, arabayı bir ay kullandı. Enflasyonun sıfır olduğunu kabul ettiğimiz bir ortamda hiç kullanılmamış bir araba ile 1 ay kullanılmış bir arabanın değerinin aynı olamayacağı hepimizin malumudur. Dolayısıyla Alp’in bilançosunun bu farkı yansıtması için bir aylık değer farkının hesaplara yansıtılması gerekmektedir. Bu amaca uygun en kestirme yapılabilecek olan şudur; Alp internetten kısa bir araştırma yapabilir veya bir iki oto alım-satımcısını arayıp aracı satmak istemesi durumunda hangi fiyata satabileceğini öğrenir. Alış değeriyle muhtemel satış değeri arasındaki farkı gider olarak düşünüp bilançosundaki arabanın değerini muhtemel satış değerine indirger. Buna muhasebe terminolojisinde piyasa değeri yöntemi demekteyiz. Piyasa değerinin belirlenmesindeki güçlükler ve muhtemel subjektif değerlendirmelerin önüne geçmek maksadıyla uygulamada istisnai olarak kullanılmaktadır. Ayrıca vergi matrahını ciddi etkileyecek bir konu olduğu için vergi idaresinin konuyla ilgili ayrıntılı düzenlemeleri vardır. Bu detaya girmeden Alp için önereceğimiz yöntemden bahsedelim.

Arabanın sıfır km olduğunu ve Alp’in bu arabayı 10 yıl kullanıp satmayı planladığını düşünelim.

Arabanın alış değeri                               : 30.000 TL

Arabanın 10 yaşında satış değeri              : 5.000 TL

Fark                                                    : 25.000 TL

Aylık amortisman gideri                           : 25.000 TL / 120 = 208,33

Ay sonu yapılacak kayıt;

------------------------------31/8/2013----------------------------------------

AMORTİSMAN GİDERİ                                              208,33

                              BİRİKMİŞ AMORTİSMAN (ARABA)          208,33

-------------------------------------------------------------------------------------

Bilançonun son durumu;

Burada dikkat ederseniz yaptığımız işlem arabanın değerinin 208,33 TL azaltılması anlamına gelmektedir. Bu azaltma işleminin karşılığı gider olarak yazıldığı için dönem zararı aynı tutarda artmakta ve sihirli formülümüz “varlıklar = borçlar + özsermaye” bozulmamaktadır.

Sabit kıymet olan ev için de amortisman hesabı yapmak gerekmektedir. Örneğimizi basitleştirmek için bundan bahsetmiyoruz.

Alp eylülün başında çalışmaya başlıyor. Ay sonunda maaşını alacak, bunu gelir hesabına zevkle yazacak. Alp sadece bu gelirle yetinmemekte, başka arayışlara da girmektedir. Bilgisayarlara çok meraklı olduğundan bilgisayar parçalarını alıp, montajını yapıp satmaktadır. Bu yaptığı montaj işlemini basit bir üretim prosesi gibi düşünelim. Üretim yapmak için önce hammaddeye ihtiyacı vardır. Dolayısıyla hammadde tedarik etmesi gerekmektedir. Toptancıya gidip 10 adet bilgisayar üretebilecek kadar parçayı satın alıyor,10.000 TL toptancıya ödüyor. Böylelikle yapması gereken kayıt;

------------------------------1/9/2013----------------------------------------

İLK MADDE MALZEME STOKLARI                                 10.000

                                BANKA                                            10.000

--------------------------------------------------------------------------------------  

Bilançosu;


Burada yapılan işlemin kar-zarar olarak bir etkisi olmadığına dikkat ediniz. Sadece iki varlık kalemi arasında değişim vardır. Bankadaki parası 10.000 TL azalırken, stok kalemi 10.000 TL artmıştır.

Telefon çalar, arayan Alp’in Sivaslı arkadaşı Hasan’dır: “bu sene babam çok güzel bir bal üretti. Sana 50 çerçeve gönderiyorum. Fiyatı çerçeve başına 30 TL. Sen İstanbul’da rahatlıkla 50 TL’ye satarsın. Parasını da satınca ödersin.” der. Bu fikir aklına yatar. “Hepsini satarsam 1.000 TL kar ederim. İyi bir ticaret olur.” Diye düşünür ve “tamam” der arkadaşına. Ballar geldiğinde yapılması gereken kayıt aşağıdaki gibidir. 

------------------------------3/9/2013----------------------------------------

TİCARİ MAL STOKLARI                                   1.500

                                               TİCARİ BORÇLAR              1.500

--------------------------------------------------------------------------------------  

Bilançosu;

Burada dikkat ederseniz iki çeşit stok var. Ticari mal stokları kalemi satılmak amacıyla alınmış varlıkları gösterir. Hammadde stokları kalemi bir üretim prosesinde girdi olarak kullanılacak maddeleri gösterir. Gelecek yazıda üretim prosesimizi tamamlayıp stok kalemlerine bir ekleme daha yapacağız. Onun adı, “Mamul stokları” olacak. Bu kalem üretilip satışa hazır hale gelen varlıkların maliyet değerleriyle gösterildiği kalemdir. Gelecek yazıda buluşmak üzere.

Necmi Özerdem    
Grup Mali Kontrol ve İç Denetim Grup Müdürü